Nederlands
Fries
teaser
overlay

Nieuws

print
28 januari 2014

Onderweg naar mei 2014 - de competenties van de EU

In mei zijn er weer Europese Verkiezingen. Maar wat is de Europese Unie eigenlijk? Waarom zouden we moeten stemmen? In deze reeks probeer ik per keer een klein stukje van het grote Europa er uit te pakken, en er wat helderheid over te verschaffen. Deze keer over de competenties van de EU.
 
Kolen en Staal, Atoomenergie en het begin van de Interne Markt
De Europese Unie is ooit gestart in 1952 als de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal (EGKS, 1952). Deze organisatie vormde een interne markt voor de twee belangrijkste grondstoffen in die tijd. Deze producten vormden de basis voor de opbouw van Europese landen, en dienden tevens als belangrijkste bronnen voor oorlogsvoering. Deze samenwerking smaakte naar meer, wat volgde door de oprichting van Euratom (Europese Gemeenschap voor Atoom Energie, 1957), een samenwerkingsproject wat met als doel het vreedzame toepassingen van kernenergie en de EEG (Europese Economische Gemeenschap). Het EEG-verdrag bevatte bepalingen over landbouw, transportmogelijkheden, en economische relaties met niet-leden. Sinds 1957 was een gemeenschappelijke markt het hoofddoel.
 
De Interne Markt en Buitenlands Beleid
De drie individuele organisaties werden in 1967 samengevoegd tot één organisatie, met één Commissie, één Raad en één budget onder de verzamelnaam Europese Gemeenschappen. 
De gemeenschappelijke markt kwam door de jaren heen stukken bij beetje tot stand. In 1986 de Europese Commissie met de Europese Akte, en kwam er vaart achter. In dit plan stond dat voor 1993 een gemeenschappelijke markt moest ontstaan binnen de EU. Daarnaast beschreef deze akte ook een rol voor de Europese Politieke Samenwerking dat het samenwerkingsverband voor de coördinatie van de buitenlandse politiek moest worden. Een gedeelde markt zorgt immers voor gedeelde buitengrenzen. Dit gedeelde buitenlandsbeleid was dan ook vooral op het gebied van handelsverdragen sterk.
 
Maastricht
Hoe meer de landen gingen samenwerken, hoe meer de Europese Unie veranderde in een politiek orgaan dan alleen een internationale samenwerkingsorganisatie. In 1979 waren er al directe verkiezingen uitgeschreven voor het Europees Parlement.Een aantal belangrijke stappen op weg naar een politieke eenheid van EG-staten werd gezet met het Verdrag van Maastricht, dat in februari 1992 werd getekend. Dit Verdrag zorgt voor meer economische integratie (met bijvoorbeeld een monetair beleid - streven naar één Europese munteenheid - een consumentenbeleid en een sociaal-economisch beleid), maar ook meer politieke zaken worden vanaf dan Europees geregeld. Het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid wordt uitgebreid, met o.a. een Europees asielbeleid en naar gemeenschappelijke misdaadbestrijding.
 
Verdrag van Lissabon
Op 1 december 2009 is het Verdrag van Lissabon in werking getreden. Dit verdrag moet de Europese Unie makkelijker laten functioneren en de burger meer betrekken in de besluitvorming op Europees niveau. Het verdrag beschrijft wat de exclusieve, gedeelde en coördinerende bevoegdheden van de Europese Unie zijn (zie het schema hieronder).
 

 
Dit is het vijfde deel in een reeks getiteld ‘Onderweg naar mei 2014’ van Adjunct Internationaal Secretaris van het CDJA Wiebe Strikwerda, en tevens kandidaat tijdens de Europese Verkiezingen. Elke maand tot aan Europese Verkiezingen zal er een kort informerend stuk over Europa hier verschijnen.