Nederlands
Fries
teaser
overlay

Nieuws

print
15 april 2014

Haagse bemoeienis funest voor kwaliteit Friese aardappel

Minister Kamp wil de keuringsdienst van de aardappelsector opheffen, waardoor boeren meer gaan betalen, voor een mindere kwaliteit. CDA-Statenlid Fernande Teernstra stelt vragen aan gedeputeerde Kramer. “Ik wil dat de gedeputeerde hier in Den Haag een stokje voor steekt. Aardappeltelers worden te kort gedaan en de beroepseer krijgt een deuk.”



Appels met peren vergelijken
De Friese aardappelsector heeft een eigen keuringsdienst, de NAK Pootgoed in Emmeloord, die Kamp wil opheffen en onder het ministerie wil laten vallen. Dat betekent dat aardappels door de Nieuwe Voedsel en Waren Authoriteit (NVWA) worden gekeurd, met hogere keuringskosten en niet per se de bestaande kwaliteit. De achterliggende reden van Kamp is, dat andere zelforganisaties, als woningcorporaties niet goed werk deden of zelf fraudeerden. Fernande Teernstra: “dat een woningcorporatie onderdeel van een ministerie wordt begrijp ik, maar je kunt niet een prima werkende NAK opheffen. Je vergelijkt zo appels met peren.”

Beroepseer
Fryslân is een grote exporteur van aardappels. De aardappelsector stelt met het NAK hoge eisen aan de kwaliteit van het product. Een NAK-label op een zak aardappelen, betekent wereldwijde klasse. En bestaat er door de eigen keuringsdienst  een natuurlijke relatie tussen boer en afnemer. Nu zijn er zorgen bij boeren door de ontwikkeling van minister Kamp. Teernstra begrijpt deze onrust: “De voedsel- en warenauthoriteit kwam vorig jaar negatief in het nieuws door falend toezicht met het paardenvleesschandaal. Bovendien begrijp ik dat de kosten van de ambtenaren van de NVWA dubbel zo hoog zijn als die van de eigen NAK. Dat tast de beroepseer van aardappeltelers aan. Waarom meer betalen voor een mindere kwaliteit, als de sector het al jaren prima zelf organiseeert?”
 
Twee keer dezelfde fout?
De regering zegt dat zelforganisaties, zoals woningcorporaties en keuringsdiensten, professioneler en onafhankelijker moeten werken. Eerder heeft Kamp de productschappen voor onder andere pluimvee, eieren, vee en vlees opgeheven. Ook deze organisatie deden goed werk en pakte het opheffen van de productschappen door Kamp verkeerd uit. Fernande Teernstra: “Zo’n 10% van het bruto nationaal product komt uit de landbouw, waarbij de kwaliteit georganiseerd is door een goede samenwerking. Bij ziekten of andere excessen kan er snel en lokaal ingegrepen worden. Na het opheffen van de productschappen zien boeren en telers kosten oplopen en minder samenwerking. Bedrijven betalen nu extra voor inspectiekosten, terwijl ze eerst contributie betaalden. Een typisch geval van meer overheid. Ik wil niet dat Kamp met het NAK Pootgoed dezelfde fout nog eens maakt.”
 

De vragen aan gedeputeerde Kramer zijn beantwoord op 13 mei 2014:

  1. Is de Gedeputeerde op de hoogte van het landelijke Rekenkamerrapport 'Onderzoek naar de herpositionering van zbo's[1]', waarin sprake is om de Nederlandse Algemene Keuringsdienst voor zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen (kortweg: NAK) onder te brengen bij het publiekrechtelijke regiem, de minister in een ‘ZBO-plant’?
    Ja, wij zijn van dat rapport van de Rekenkamer op de hoogte.
     
  2. Kent de Gedeputeerde de zorgen hierover vanuit de sector?
    Ja, de zorgen van de akkerbouwsector over kostenstijging en verlies aan kwaliteit en imago zijn ons bekend.
     
  3. De kracht van de  pootgoedkolom is de samenwerking erin. Is de Gedeputeerde van mening dat de huidige NAK met zijn zelfregulerende, privaatrechtelijke positie, een zeer waardevolle schakel is in de teelt en vermarkting van kwalitatief hoogwaardige gewassen in onze provincie. 
    Ja, wij delen de mening dat de huidige NAK een zeer waardevolle schakel in de pootgoed keten is.
     
  4. Is de Gedeputeerde op de hoogte dat de NAK een 'plus' hanteert op analyse en onderzoek van gewassen, vergeleken met Brusselse normen?
    Ja, het is ons bekend dat de keuringen van de NAK ook betrekking hebben op bovenwettelijke kwaliteitsaspecten.
     
  5. Is de Gedeputeerde het met de CDA-fractie eens dat telers tekort wordt gedaan en de beroepseer van de samenwerkende bedrijven van landbouwgewassen een deuk oplopen, als men de stichting NAK opheft en onderbrengt bij een samengeraapt ZBO plant onder een nieuwe aansturing van het Ministerie?
    Wij delen de zorg van de pootgoedsector omtrent kostenstijging, kwaliteitsverlies en aantasting van het (internationale) imago.
     
  6. Is de Gedeputeerde bereidwillig om de zorgen van de sector in onze provincie, n.a.v. het Rekenkamerrapport aan de kaak te stellen bij de minister?
    Wij brengen de zorgen van de pootgoedsector in Fryslân per brief over aan de Minister van Economische Zaken. In deze brief dringen wij er op aan om, in geval het kabinet vasthoudt aan het standpunt dat de verschillende keuringsdiensten voor de land- en tuinbouw moeten fuseren tçt publiekrechtelijke zelfstandige bestuursorganen, de eigenschappen van de huidige dienstn (in kosten, kwaliteit en imago) behouden moeten blijven. 
[1] Zelfstandige Bestuursorganen, Rapport (De Leeuw): http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/rapporten/2014/01/22/rapport-herpositionering-zbo-s.html
 

Meer informatie

CDA-Statenlid Fernande Teernstra: 06-47007300