Nederlands
Fries
teaser
overlay

Nieuws

print
4 oktober 2016

Einde aan gebruik kattenogen door slimme verlichting?

Groen, oranje, roze, geel: openbare verlichting is er in alle kleuren. Tegelijkertijd is er op zaterdag 29 oktober a.s. de ‘Nacht van de nacht’. Er is zorg om lichtvervuiling, want volgens de nieuwe wereldkaart van de lichtvervuiling is de Melkweg vanuit Nederland nauwelijks te zien.

Op verschillende plekken is behoefte aan wisselende sterkte van openbare verlichting. Veiligheid en mogelijke lichtvervuiling vragen een goede afstemming van het gebruik van verlichting, zeker in ons mooie Friese buitengebied.
 
Verlichting in Friesland
Eind september 2016 heeft het CDA bij de Friese gemeentes navraag gedaan. Hieruit blijkt dat er nog verschillende plekken zijn waar inwoners zich onveilig voelen omdat goede verlichting ontbreekt. Daarnaast zijn er plekken waarbij de verlichting echt niet de hele nacht hoeft te branden.
 
Een paar voorbeelden:
  • Gemeente Opsterland kent gevaarlijk donkere bochten in de Binnenwei en Bûtewei bij Ureterp. De regio heeft de suggestie aangedragen voor het plaatsen van zogenaamde kattenogen. Dit zijn reflectoren die op het wegdek geplakt zijn zodat het verkeer de reflectie van de eigen verlichting kan gebruiken om zich te oriënteren.
  • Gemeente Littenseradiel noemt de continue verlichting op windturbines als onnodig.
  • Gemeente Tytsjerksteradiel heeft binnen de bebouwde kommen bewust niet alle (achter)paden verlicht. Hiermee is zij een voorbeeld van een gemeente die bewust beleid heeft voor licht en donkerte.
 
Om aandacht voor slimme verlichting te vragen, maar ook vanwege de toezegging van gedeputeerde Poepjes tijdens de Statenvergadering van 28 september jl, heeft CDA Statenlid Wendy Zuidema-Haans vandaag schriftelijke vragen gesteld aan de gedeputeerde. Wendy: “De motie ‘Internet der dingen’ die in november 2015 door Provinciale Staten is aangenomen kan eindelijk uitgevoerd worden door te beginnen bij het aanpassen van openbare verlichting. En anders zijn er altijd nog kattenogen!”

Schinnen
Schinnen is de eerste gemeente in Nederland die haar openbare ruimte geheel met led verlicht en aansluit op het Lo-Ra netwerk. Dit houdt in dat in iedere lantaarnpaal een zender/ontvanger komt waarmee de verlichting kan worden aangestuurd. Ook andere elementen van ‘Internet der dingen’ kunnen worden aangesloten. De ledlampen kunnen worden gedimd, of zo nodig worden uitgedaan. Als er om veiligheidsredenen meer licht nodig is, kan dat. De lampen geven zelf een seintje wanneer ze kapot zijn. Op deze manier wordt een eerste stap gezet met de ‘verslimming’ van de openbare ruimte. Denk hierbij aan prullenbakken die aangeven wanneer ze vol zijn of een automatisch bericht op de tomtom over nog vrije parkeerplaatsen.



Op 26 oktober ontvingen wij de volgende antwoorden van gedeputeerde Poepjes:

1. Kent het College van GS de technologie om zowel duurzame als slimme openbare verlichting toe te passen?
Antwoord:
Ja, wij zijn bekend met deze technologieën.

2. Zijn er plannen om deze technologie toe te passen in het kader van de toezegging bij de behandeling van ‘Onderhoud van 6 naar 7’ van 28 septemberf1. en/of de uitvoering van de motie ‘Internet der dingen’ van 11 november 2015?
Antwoord: 
Sinds enkele jaren is de provincie al bezig met het verduurzamen van haar areaal aan Open bare verlichting. Daarbij is ook gekeken naar nut en noodzaak van elke lichtmast, waarbij de nadruk ligt op het aanlichten van conflictpunten (kruispunten, rotondes, middengeleiders, oversteken etc.) en verlichting bij bushaltes en carpoolplaatsen. Dit heeft geleid tot het deels saneren van lichtmasten.

De lichtmasten die blijven staan, zijn of worden voorzien van dimbare ledverlichting, waarbij het licht ‘s avonds feller brandt dan ‘s nachts. Daarnaast voorzien we nieuwe tunnels en onderdoorgangen van dynamische verlichting, bijvoorbeeld onder de N381. Kortom; we zijn al druk bezig met het toepassen van de verschillende technologieën. Vanwege storingsgevoeligheid beperken wij ons voornamelijk tot het dimmen van verlichting op basis van tijd (‘s avonds en ‘s nachts) en niet op basis van naderend verkeer.

3. Kent GS de ervaren onveiligheid bij de Binnenwei en Bûtewei bij Ureterp? Is GS voornemens deze problemen op korte termijn op te lossen? En wordt bij deze oplossing rekening gehouden met de lokale suggestie kattenogen? Of is het mogelijk hier een pilot te starten voor ‘slimme verlichting’ zoals bij de gemeente Schinnen.
Antwoord:
Het antwoord op deze vraag is tweeledig. Ja, wij zijn bekend met de ervaren onveiligheid op de Binnenwei (N917 tussen Ureterp en Siegerswoude). Opmerkingen hierover uit de omgeving zijn naar voren gekomen nadat overbodige verlichting op dit wegvak is gesaneerd. Op dit moment wordt deze weg gereconstrueerd. Daarbij brengen wij geen verlichting of kattenogen aan, maar passen we een verharding toe die bestaat uit twee verschillende kleuren. Hiermee wordt geleiding van het verkeer nagestreefd zonder gebruik van openbare verlichting.

De opmerkingen over de ervaren onveiligheid bij de tunnel in de Bûtewei onder de N381 waren bij ons nog niet bekend. Wij gaan in overleg met de gemeente Opsterland om te kijken wat het probleem is en welke oplossingen hierin mogelijk zijn.

Overigens passen wij de zogenaamde kattenogen (of andere reflectoren) vooral toe bij botsgevoelige locaties, zoals middengeleiders en rotondes. Op wegvakniveau (in asfalt) passen wij deze reflectoren daarentegen niet tot nauwelijks toe. Achterliggende gedachte hierachter is dat deze qua beheer en onderhoud (bijvoorbeeld tijdens sneeuwruimen) gevoelig zijn voor schade en daarnaast niet duurzaam doordat deze niet herbruikbaar zijn. Daarnaast maken deze reflectoren lawaai wanneer men hier over heen rijdt en voor motorrijders kan het gebruik hiervan eveneens tot gevaarlijke situaties leiden.
 

Meer informatie:

Wendy Zuidema-Haans, Statenlid CDA Fryslân, (06) 10 81 37 21, w.zuidema@fryslan.frl.